Środa, 8 września 2010
|
Rolnictwo w powiecie średzkim
(11 / 12 / 2003)
Powiat Średzki ma charakter rolniczo - przemysłowy. Zajmuje obszar 62.318 ha. Użytki rolne wynoszą 44.171 ha, co stanowi ponad 70% powierzchni ogólnej powiatu, z tego powierzchnia gruntów ornych wynosi 40.693 ha, a lasów 10.184 ha.
Gleby występujące na obszarze powiatu w większości zakwalifikowane zostały do gleb średnio dobrych, gleby słabe klasy V i VI zajmują 27 % ogólnej powierzchni. Wskaźnik rolniczej przestrzeni produkcyjnej określający korzystne warunki produkcji rolniczej najwyższy jest w gminach Środa Wlkp. i Dominowo, najniższy gm. Krzykosy. Od jakości gleb występujących na terenie powiatu uzależniona jest struktura gatunkowa upraw.
Znaczący udział w produkcji rolniczej mają uprawy zbożowe - 27.757 ha, ziemniaki -3.544 ha , przemysłowe (głównie buraki cukrowe i rzepak) - 3.064 ha, pastewne (głównie kukurydza na zielonkę) - 2.287 ha oraz warzywa gruntowe (głównie cebula, marchew, kapusta) - 1.867 ha. Powiat Średzki zajmuje wysoką lokatę w wielkości powierzchni zasiewów warzyw - drugą w województwie a pierwszą w podregionie poznańskim oraz w uprawie ziemniaków - 8 miejsce w województwie a 2 w podregionie.
Liczba gospodarstw rolnych według grup obszarowych użytków rolnych wynosi 2.190; w tym gospodarstwa do 5 ha stanowią 33% ogółu, od 5-10 ha -18%, powyżej 10 ha - 49%. Funkcjonuje także 8 Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych oraz 16 dzierżawców gruntów z Agencji Nieruchomości Rolnej.
Bezpośredni wpływ na rodzaj upraw ma produkcja zwierzęca prowadzona na terenie powiatu. Część uzyskanych plonów jest wykorzystywana jako pasza. Do dominujących kierunków produkcji zwierzęcej należą:
Klimat Powiatu Średzkiego należy do łagodnych, ciepłych w pełni sprzyjających produkcji rolnej, niemniej do niekorzystnych zjawiska atmosferycznych należy erozja wietrzna oraz występujące na wiosnę gradobicia. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 8.8C, średni roczny opad 550 mm, średnia roczna prędkość wiatru 3,7 m/s.
Powiat Średzki jest obszarem o najniższym w Polsce opadzie rocznym, największej liczbie dni słonecznych - ponad 50 oraz najmniejszej ilości dni pochmurnych w kraju - ponad 130.
Jest to teren leżący w strefie największych deficytów wodnych gdzie niedobór wody, mierzony różnicą rocznych sum opadowych i rocznej wartości parowania z wolnej powierzchni wody, wynosi 300 mm. Okres wegetacyjny trwa 200-220 dni. Przeważają wiatry z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego.
Teren Powiatu Średzkiego nie wykazuje znacznych dysproporcji w lokalnych warunkach klimatycznych, przede wszystkim ze względu na mało urozmaicona rzeźbę terenu. Pewien swoisty mikroklimat wprowadzają kompleksy leśne w postaci większych i mniejszych enklaw roślinnych, który cechuje się większą wilgotnością powietrza, zaciszeniem i zacienieniem oraz wpływa łagodząco na dobowe i roczne wahania temperatur. Lasy zajmują pow. 10.244 ha w tym 1.360 ha to lasy niestanowiące własności Skarbu Państwa.
Lesistość w powiecie jest niska i wynosi 16,4%. Największa występuje w gminach Krzykosy - 28%, Zaniemyśl - 25% i Nowe Miasto - 21%, a najniższa w gminach Dominowo i Środa Wlkp. - 7%. Ze względu na stosunkowo niewielką lesistość powiatu, roślinność nieleśna pełni ważną funkcję przyrodniczą. Szczególną rolę odgrywają zbiorowiska łąkowe, torfowe i szuwarowe w dolinach rzek, przede wszystkim Warty, Maskawy, Strugi Średzkiej a także zbiorowiska roślinności wodnej towarzyszącej brzegom jezior.
Na terenie powiatu obszary wyróżniające się szczególnymi walorami przyrodniczymi objęto następującymi formami ochrony:
Na terenie powiatu istnieje 60 parków o łącznej powierzchni 226,12 ha, w tym 6 parków miejskich. Część z nich została wpisana do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Nizinno-równinne ukształtowanie terenu nie stwarza problemów w zagospodarowaniu obszarów powiatu i sprzyja rozwojowi rolnictwa. Sieć rzeczna tworzy przede wszystkim rzeka Moskawa wraz z dopływami: Strugą Średzką, Miłosławką, Wielkim Rowem. Odbiornikiem wód rzeki Maskawy jest rzeka Warta, która przepływa przez gminy Nowe Miasto i Krzykosy na odcinku 28,9 km.
Obszar z którego zbiera wody rzeka Maskawa należy do typowo rolniczego i takiego rodzaju zanieczyszczenia stanowią potencjalne zagrożenie jakości wód powierzchniowych. Poza spływami powierzchniowymi z pól Maskawa jest odbiornikiem punktowych zrzutów ścieków gdzie głównym źródłem zanieczyszczeń komunalnych jest m. Środa Wlkp., a także inne miejscowości.
Gospodarka wodno - ściekowa w gminach należących do Powiatu Średzkiego jest obecnie tylko częściowo uregulowana. Powiat posiada bowiem prawie pełen stopień zwodociągowania przy niedostatecznie rozbudowanej sieci kanalizacji sanitarnej. Obecnie 27 gminnych oczyszczalni ścieków obsługuje 35% mieszkańców powiatu.
Na terenie powiatu w gminie Zaniemyśl znajdują się 4 jeziora: Jezioro Raczyńskie (84,4 ha), Jezioro Łękno (26,3 ha), Jeziory Małe (44,3 ha) i Jeziory Wielkie (60,3 ha) oraz zbiornik retencyjny w gm. Środa Wlkp. zlokalizowany na rzece Maskawie o pow. 38 ha.
Usytuowane jeziora i atrakcyjne lesiste tereny w rejonie koryta Warty stwarzają dobre warunki dla letniego wypoczynku. Dodatkową atrakcją jest działalność agroturystyczna i możliwość konnej rekreacji w gminach Krzykosy, Zaniemyśl i Nowe Miasto n. Wartą.
W powiecie zlokalizowanych jest wiele zakładów działających na rzecz rolnictwa:
- Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej
- Stacja Doświadczalna Oceny Odmian w Słupi Wielkiej
- Zakład Doświadczalny Instytutu Włókien Naturalnych Pętkowo
- Instytut Ochrony Roślin w Poznaniu
- Pracownia Doświadczalnictwa Polowego Winna Góra
- Stanisław Hybner Rolniczy Zakład Doświadczalny Winna Góra
oraz firmy przetwórstwa rolnego:
- mleczarnia
- cukrownia
- spółdzielnia ogrodniczo - pszczelarska
- zakład przetwórstwa owocowo - warzywnego
- gorzelnie
- masarnie
- ubojnie zwierząt
(Informacja została opracowana na podstawie danych z: Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, GUS, powszechnego spisu rolnego z 2002 r. oraz Programu ochrony środowiska)
|
Wersja do druku 
