Kwatera Powstańców Wielkopolskich na średzkim cmentarzu. Towarzystwo b. Uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 r. w Środzie Wlkp. czyniło starania o postawienie pomnika i wydzielenie części cmentarza na pochówek Powstańców tuż po zakończeniu działań wojennych w 1923 r. Plany wymagały uzgodnień z Kurią Arcybiskupią w Poznaniu i z miejscowym Proboszczem. 1.XII.1932 r. ks. M. Meissner wydał dokument potwierdzający zakupienie miejsca na cmentarzu grzebalnym przez  Towarzystwo b. Uczestnków Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 r. Przy wsparciu ks. Proboszcza Meissnera i zaangażowaniu Towarzystwa uroczystości poświęcenia pomnika połączone z przeniesieniem zwłok dziewięciu poległych w wlakach Powstańców do zbiorowej mogiły przy Pomniku odbyły się 11.VIII.1935 r.

zdjęcie z 1935 r.

Ekshumowano prochy śp. Stanisława Tomczaka, Józefa Tomaszewskiego, Józefa Chałupka, Stefana Łażewskiego, Jana Prymasa, Romana Szlafroka, Stanisława Norkiewicza, Ignacego Skotarczaka i Nikodema Muszyńskiego umieszczając ich nazwiska na specjalnych tablicach.

Na zdjęciu Pomnik, wokół którego zgromadził się Komitet Budowy i Zarząd Towarzystwa (z 1935 r.) w górnym rzędzie z lewej strony pierwszy z prawej - Ks. M. Meissner, drugi Stanisław Machajewski - Prezes Towarzystwa b. Powstańców Wielkopolskich.   

W 1938 r. przed pomnikiem pochowano zgodnie z wolą ks. M. Meissnera zasłużonego Proboszcza Średzkiej Kolegiaty, współorganizatora powstania i pierwszego Starostę Średzkiego w II Rzeczypospolitej. Wybuch II wojny światowej dotknął zniszczeniami Pomnik, który najeźdźcy wysadzili w powietrze, kwaterę zamknięto. Zniszczono grobowiec ks. M. Meissnera. Nie dopuszczono do zbeszczeszczenia zwłok, bo Polacy zdążyli przenieść trumnę ze zwłokami z ks. Proboszczem do grobowca rodzinnego w innej części cmentarza Parafialnego.

Z początkiem 1946 r. członkowie Towarzystwa rozpoczęli starania o odrestaurowanie zniszczonej Kwatery. Postawiono pomnik w zmienionej formie, z innymi tablicami. W 1978 r. przy współudziale pracowników miejscowego POM osadzono dwu i półmetrowy Krzyż metalowy wymieniając dotychczasowy drewniany.

... i stan obecny

Taki stan trwał aż do 1997 r., kiedy to ukonstytuował się Społeczny Komitet Rodzin Powstańców Wielkopolskich. Opracowano harmonogram prac obejmujący renowację muru otaczającego kwaterę, zniwelowano teren. Przy istotnej pomocy Urzędu Miejskiego w Środzie Wlkp. odnowiono wszystkie pojedyncze groby Powstańców spoczywających na Kwaterze i uporządkowano zieleń. Ostatnim etapem jest odnowienie Pomnika, co wykonane zostanie w 2008 r. dla uczczenia 90. Rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego.